ABD ve İran karşılıklı saldırıları durdurdu mu?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Reuters haber ajansına konuşan üst düzey bir İranlı kaynak, ABD saldırılara ara verdiği sürece İran'ın da saldırılarını durduracağını, ancak Tahran'ın ABD'nin niyetine dair şüphelerini koruduğunu belirtti.

Washington art arda 13 gece süren hava saldırılarını 25 Temmuz Cumartesi günü durdurdu.

Bundan bir gün sonra Reuters'a demeç veren kaynak, "İran'ın tutumu 'saldırıya karşı saldırı' yönünde; saldırılar durursa İran da operasyonlarını durduracaktır. Bu mesaj ABD'ye çoktan iletildi" dedi.

Kaynak ayrıca, "Saldırıların durdurulması konusunda iyimserlikten ziyade şüphe hakim. Genel kanı, bu duraklamanın samimi olmaktan çok taktiksel nitelikte olduğu yönünde" diye ekledi.

ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz da pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın diplomasiye daha fazla alan tanımak amacıyla İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu belirtti.

Waltz, Fox News'e verdiği demeçte, Trump'ın görüşmelere "biraz nefes alma alanı" ve "biraz hareket alanı" tanıdığını ifade etti.

Waltz görüşmelerin içeriğine dair ayrıntı vermedi; ancak hafta sonu boyunca İran ile ABD arasındaki çatışmalarda duraklama gözlendi.

Pentagon, yaklaşık iki hafta süren ve giderek şiddetlenen hava saldırılarının ardından bombardıman operasyonlarını durdurdu; ayrıca hafta sonu boyunca İran'ın komşularına yönelik herhangi bir saldırı haberi de gelmedi.

Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Chong da 25 Temmuz Cumartesi günü yaptığı açıklamada, "Başkan Donald Trump, diplomatik bir çözümü tercih ettiğini her fırsatta vurgulamıştır; ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda veya müttefiklere karşı terör faaliyetlerini sürdürmesi halinde, tüm seçenekler masada kalmaya devam edecektir" dedi.

ABD ve İran 17 Haziran'da askeri saldırıları durdurmak, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve önümüzdeki 60 gün içinde savaşı sona erdirmek için 14 maddelik bir Mutabakat Zaptı üzerinde anlaştılar.

Ancak anlaşmanın imzalanmasından üç hafta sonra, İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları ve ABD'nin buna karşılık olduğunu söylediği hava saldırılarının ardından Trump, ateşkesin "sona erdiğini" ilan etmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) 13 gece boyunca İran'da çeşitli bölgelere saldırılar düzenledi.

İran da ABD'nin Körfez'deki üslerine füze ve İHA saldırılarında bulundu.

Brent petrol fiyatı varil başına Mayıs ayından sonra ilk kez 100 doları aştı.

Saldırılar neden durduruldu?

Karşılıklı saldırıların durmasının ardından, bu duraklama kararının bizzat Donald Trump tarafından alındığına dair haberler çıktı.

Beyaz Saray yetkilileri saldırıların neden durdurulduğuna dair henüz bir açıklama yapmadı.

BBC Farsça'nın derlediği habere göre, çeşitli uluslararası medya organları, Donald Trump'ın cuma günü üst düzey danışmanlarıyla yaptığı görüşmenin ardından İran'la çatışmayı tırmandırmaktan "en azından şimdilik" kaçındığını bildirdi.

New York Times gazetesi, toplantı hakkında bilgi sahibi iki yetkiliye dayandırdığı haberinde, ABD'nin Ortadoğu'daki Patriot önleyici füzeleri ve diğer hava savunma mühimmatı stoklarının azalması tehlikesinin, bu kararın temel nedenlerinden biri olduğunu yazdı.

Üst düzey bir ABD yetkilisi gazeteye verdiği demeçte, "Geçtiğimiz Cuma günü Ürdün'de, bir füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırı dalgasına karşılık veren ABD hava savunma sistemlerini aşan İran yapımı bir balistik füzenin isabet etmesi sonucu üç ABD askerinin hayatını kaybettiğini" söyledi.

New York Times'a göre; savaşın bölgeye yayılması, Körfez'deki Arap müttefiklerin Washington'dan uzaklaşması, küresel ekonomik zararlar, giderek ağırlaşan enerji krizi ve mülteci dalgası, Trump yönetiminin dile getirdiği diğer endişeler arasında yer alıyor.

Gazetenin haberine göre, Trump'ın fikrini değiştirmesinde etkili olduğu belirtilen üst düzey Beyaz Saray danışmanları toplantısında, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Kaine, İran'la savaşın tırmandırılması konusundaki endişelerini dile getirdiler.

CNN de benzer bir haberde, General Kaine'in Cuma günkü toplantıda ordunun mevcut seçenekleri uygulama kapasitesine sahip olduğunu belirttiğini, ancak olası sonuçlar konusunda uyarılarda bulunduğunu yazdı.