شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
نائورو با سطحی شبیه ماه؛ از تنها کشور بدون تیم فوتبال چه میدانیم؟
- نویسنده, نیتان ادواردز
- شغل, بیبیسی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
«فراتر از ورزش» بخشی از مطالب ورزشی بیبیسی است که داستانهای شگفتانگیز ورزشکاران یا رویدادهایی را روایت میکند که کمتر شنیدهاید. فهرست مطلبهای فراتر از ورزش را دنبال کنید.
کوچکترین کشور جزیرهای جهان هم مانند سایر نقاط طی شش هفتهای که جام جهانی برگزار شد، در تبوتاب این ورزش بود. اما بلافاصله پس از این که اسپانیا جام قهرمانی جهان را بالای سر برد، تقریبا ردپایی از فوتبال در نائورو نماند.
فوتبال در این جزیره واقع در اقیانوس آرام تقریبا وجود ندارد. نائورو هرگز در یک مسابقه رسمی بینالمللی تیمی به زمین نفرستاده است و تنها یک زمین بازی دارد که آن هم از شن سخت است.
اگرچه علاقه به بازیهای بزرگ لیگ برتر وجود دارد و کودکان پیراهنهای لیونل مسی و کریستیانو رونالدو را میپوشند ولی هرگونه تلاش برای بازی واقعی فوتبال، مگر این که «فوتبال استرالیایی» باشد، معمولا مسخره میشود. (فوتبال استرالیایی، ورزشی شبیه راگبی که در آن هر تیم ۱۸ بازیکن دارد و در یک زمین بیضیشکل - همانند زمین کریکت - برگزار میشود.)
البته به نظر میرسد که اوضاع به آرامی تغییر خواهد کرد، چرا که گروهی از داوطلبان - به رهبری چارلی پامروی، بازیکن پیشین آکادمیهای انگلیس - تلاش میکنند این ورزش را به کشوری معرفی کنند که روزگاری ثروتمندترین کشور جهان به ازای هر نفر بود اما الان بهشدت به کمکهای خارجی وابسته است و یکی از بالاترین نرخهای چاقی در جهان را دارد.
پست فدراسیون فوتبال نائورو در شبکههای اجتماعی که قهرمانی جهان را به قهرمانان جدید تبریک میگفت و این رویا را مطرح میکرد که «امیدواریم روزی در جایگاه اسپانیا باشیم»، شاید خیالی به نظر میرسید، اما پایهریزی کار در آخرین کشوری که به گفته خودش هیچوقت تیم ملی بزرگسالان نداشته است، واقعی است. با این حال، بسترسازی در جزیرهای که استخراج بیش از حد معدن، چشمانداز آن را بیشتر شبیه سطح ماه کرده، اصلا ساده نبوده است.
نائورو پیشتر هم برای توسعه فوتبال تلاش کرده، اما این ورزش هرگز واقعا در آن جا نیفتاده است. نزدیکترین موقعیت به برگزاری یک بازی بینالمللی زمانی بود که تیمهای منتخب این کشور در سال ۱۹۹۴ با تیم مهاجران جزایر سلیمان و در سال ۲۰۱۴ با تیم پناهندگان بازی کردند.
گذشته پیچیده این کشور تا حدی توضیح میدهد که چرا محبوبترین ورزش جهان برای جذب بازیکن در آنجا دستوپا زده است. نائورو که در ۴۰۲۳ کیلومتری شمال شرقی استرالیا در اقیانوس آرام جای گرفته است، ثروت تاریخی خود را بر پایه ذخایر عظیم فسفات حاصل از مدفوع سنگشده پرندگان بنا کرد.
نائورو که تا زمان استقلال در سال ۱۹۶۸ قلمرو وابسته به استرالیا بود، در اواخر سده بیستم با استخراج گسترده معدن روبرو شد. مواد معدنی به پایان رسید و کشوری که روزگاری «جزیره خوشایند» نام داشت، فرسوده رها شد؛ بهطوری که بخشهای بزرگی از مناطق مرکزی آن غیرقابل سکونت شده است و کشاورزی در آن بسیار دشوار است.
این امر باعث شده است بیشتر جمعیت ۱۲ هزار نفری آن در حاشیههای ساحلی تجمع کنند، آن هم در جزیرهای که تنها ۲۱ کیلومتر مربع مساحت دارد و فضای قابل استفاده در آن بسیار کمیاب است. تازه همین مساحت هم در حال کوچکتر شدن است و تغییرات اقلیمی و بالا آمدن سطح دریا هستی آن را تهدید میکند.
زمین بایر این کشور باعث شده است که بیش از ۹۰ درصد غذای ساکنان از بیرون وارد شود؛ غذاهایی که بیشترشان فرآوریشده هستند و همین امر موجب شده است ۶۹ درصد جمعیت در گروه افراد مبتلا به چاقی قرار بگیرند و حدود ۴۰ درصد به دیابت نوع دو مبتلا باشند.
یکی از منابع اصلی درآمد این کشور اکنون از بازداشتگاه مهاجرتی استرالیا به دست میآید. زندگی روزمره در این جزیره میتواند یک چالش باشد و ورزش برای بسیاری یک زنگ تفریح قوی بوده است اما ورزش محبوب مردم، فوتبال استرالیایی است که ۳۰ درصد از بومیان آن را بازی میکنند.
دوومیدانی و وزنهبرداری نیز که نائورو در المپیک در آنها رقابت کرده است، محبوب هستند. نائورو در سال ۲۰۲۸ میزبان بازیهای میکرونزی خواهد بود؛ رویداد ی شامل چند ورزش از جمله فوتبال که تمایل این جزیره را برای ارتقای اعتبار بینالمللی خود از راه ورزش به نمایش خواهد گذاشت.
چارلی پامروی، مدیر فنی فوتبال نائورو و یکی از هشت داوطلبی که هدفشان توسعه فوتبال در این جزیره است، میگوید: «آنها تلاش میکنند تصویر کشور را بهبود بخشند و بیشتر در ورزش درگیر شوند. آنها [نائوروییها] میخواهند مردم [جهان] کشورشان را به جای سوژه خنده، در قالبی مثبتتر ببینند.»
«بنابراین چه فوتبال باشد، چه فوتبال استرالیایی، راگبی، بسکتبال، کریکت یا وزنهبرداری... همین که بخشی از ساختن نائورویی سالمتر باشیم کافی است. ولی من بهعنوان یک عاشق فوتبال، بهترین راهی که برای اثرگذاری میشناسم از راه این ورزش است.»
این مرد بریتانیایی که اهل استیونج است و زمانی که باشگاه زادگاهش هنوز در لیگهای غیرحرفهای بود در آن کار میکرد، سابقه کاری روشنی برای اثبات این ادعا دارد.
او پیشتر خیریهای را در شهر سیم ریپ کامبوج راهاندازی کرد که در نهایت آکادمی حرفهای شد و تا کنون ۴۷ بازیکن تربیت کرده است که به سطح بازی حرفهای در این کشور آسیایی رسیدهاند؛ او همچنین برنامههای موفقی را در هند اجرا میکند که فوتبال را به جوامع محروم میبرد.
همه طرحهای او چالشهای متفاوتی دارند. یکی از نخستین چالشها در نائورو، رساندن توپهای فوتبال به این جزیره است. داوطلبان پویشی را برای دادن یک توپ به هر کودک چهار تا ۱۴ ساله - حدود ۲۰۰۰ کودک - آغاز کردهاند و با کلیساها و ۱۱ مدرسه جزیره برای توزیع آنها همکاری میکنند. توپها در دستههای ۲۰۰ تایی با هواپیما فرستاده میشوند تا با مدیریت توزیعشان از اتلاف احتمالی جلوگیری شود.
تلاشهای گذشته برای معرفی فوتبال به نائورو بر تکبازیها متمرکز بود؛ از جمله دو سال پیش که دیو کیتسون، مهاجم پیشین لیگ برتر، برای رهبری گروهی ۱۸ نفره از اهالی نائورو پس از یک اردوی تمرینی دو هفتهای منصوب شد. حریف آنها قرار بود تیمی از لیگ روزهای یکشنبه (مسابقات آماتوری محلات بریتانیا) از ردینگ به نام «ایکسال افسی» باشد که از فوتبال بهعنوان راهی برای دستیابی به سبک زندگی سالمتر استفاده میکنند.
آن مسابقه به دلایل مالی هرگز برگزار نشد و بنابراین انتظار برای آن بازی نخستین همچنان ادامه دارد اما تفکر از آن زمان تغییر کرده است و فدراسیون فوتبال نائورو نگاهی طولانیمدتتر دارد.
پامروی که در همه قارهها، بهجز آمریکای جنوبی و قطب جنوب، در زمینه فوتبال کار کرده است، میگوید: «دیو کیتسون میرفت آنجا و من هم میرفتم و برای چند ماه عالی میشد اما این کار هزینه زیادی دارد.»
«بیایید فرهنگ فوتبال یا ورزش را در این جزیره آغاز کنیم و به رشد آن کمک کنیم، زیرا مورد مهمی است. بیایید زیستبوم را بسازیم، نه فقط تکبازیها را. رویای شخصیام این است که نخستین بازی بینالمللی تاریخ نائورو با حضور تمام بچههای ۱۸ سالهای انجام شود که از سیستم ما بالا آمدهاند.»
«مثلا بگوییم اکنون گروهی از نوجوانان ۱۴ ساله را پیدا کردهایم و بگوییم: 'خب، بیایید در سه یا چهار سال آینده با این گروه کار کنیم' و تا زمانی که ۱۷ یا ۱۸ ساله شوند، آن بازی نخستین بازی تیم ملی نائورو خواهد بود.»
پامروی پس از ورود برای یک اردوی تمرینی در دسامبر، برنامههای مربیگری را برای بازیکنان و مربیان مشتاق راهاندازی خواهد کرد تا این ورزش بتواند در طول سال ادامه یابد. بخش زیادی از این موضوع به یافتن جاهایی برای بازی بستگی دارد.
بخش عمدهای از زمینها ملک شخصی یا غیرقابل سکونت هستند ولی تایران دیی، یکی از داوطلبان، امیدوارست از برخی زمینهای خانوادگی خود برای ساخت زمینهای بیشتر نسبت به تنها زمین موجود، که سطحی خاکی از فسفات روی خاک کوبیدهشده است، استفاده کند. او همچنین معتقد است که بازی در زمینهای سرپوشیده میتواند یک گزینه باشد.
پامروی اعتقاد دارد که فدراسیون فوتبال نائورو تلاش نمیکند «فوتبال را به زور به خورد همه بدهد»، بلکه موضوع درباره بسترسازی برای یک ورزش، ترویج سبک زندگی سالم و ساختن جوامع است.
پامروی که این طرح را همزمان با مربیگری در هند مدیریت میکند، میگوید: «درسهای زندگی که از راه فوتبال میآموزید فقط در زمین بازی نیست، فقط درباره برد و باخت نیست.»
«این درباره دوستانی است که پیدا میکنید. این آموزش فروتنی است. آموزش مراقبت از بدن است. آموزش بلند شدن هنگام زمین خوردن است و این همان نحوه دگرگون کردن مردم در سراسر جهان است که من دیدهام. این رویای نائوروست.»
«اگر پنج سال دیگر اینجا بنشینیم، واقعا معتقدم تیمی بزرگسال خواهیم داشت که از جوانان ۱۸ و ۱۹ و ۲۰ ساله پر شده است. آنگاه ۲۰ سال دیگر، کسی از نائورو نزد من میآید و میگوید: 'زندگی من از راه فوتبال و برنامه توسعه دگرگون شد...' این رویای نهایی خواهد بود.»
در جزیرههای دیگر اقیانوس آرام فوتبال بازی میکنند و مهاجران این کشورها گاهی در نائورو هم به زمین میروند، هرچند دیی میگوید اهالی نائورو «بازی مهاجران را تماشا میکنند اما نوعی به آنها میخندند زیرا بازی را درک نمیکنند و به نظرشان خندهدار است.»
دیی که کار بهعنوان برنامهریز شهری در نائورو را در کنار کار فوتبالیاش پیش میبرد، میگوید: «بسیاری از جزایر دیگر اقیانوس آرام تیمهای فوتبال بسیار خوبی دارند و این موضوع آن افراد را بسیار خوشحال میکند. آن کشورها علاقه زیادی به فوتبال دارند. من میخواهم نائورو هم اینگونه باشد.»
پارسال جزایر مارشال در نخستین تجربه بینالمللی با جزایر ویرجین آمریکا بازی کرد. این جزیره اقیانوس آرام خود را آخرین کشور روی زمین بدون تیم فوتبال مینامید، اما نائورو حالا مدعی این عنوان است.
در میان همهگیری کرونا یک ماجرای عجیب هم اتفاق افتاد: زمانی که یک لیگ داخلی ساختگی در نائورو اعلام شد و کلاهبرداری مفصلی که جزئیات آن تا نام تیمها و بازیکنان ثبتشده هم میرسید.
اما فدراسیون فوتبال نائورو اکنون یک وبسایت رسمی دارد که در آن برنامههای خود را تشریح میکند و همچنین پیراهن تیم ملی را برای جمعآوری کمکهای مالی جهت رشد این ورزش میفروشد.
منبع اصلی پول آنها برای این طرح از راه گردآوری کمکهای مالی است، اما سازماندهی آن میتواند دشوار باشد زیرا داوطلبان کار تماموقت و منطقههای زمانی متفاوت را هم مدیریت میکنند. حتی ارتباط بین اعضای گروه میتواند دشوار باشد. برای مثال گاهی دیی برای چند روز در دسترس نیست و سپس برمیگردد و میگوید که یک طوفان اینترنت جزیره را قطع کرده بود.
پامروی میگوید: «بیگمان این طرح سرشار از چالش است. تا جایی که من میفهمم، به اهالی نائورو در طول تاریخشان وعدههای زیادی داده شده است و بارها ناامید شدهاند.»
«بنابراین نگرش آنها به امور اینگونه است که 'تا نبینیم باور نمیکنیم.' ولی به طور کلی، بازخوردی که میگیریم این است که همه از این موضوع بسیار بسیار هیجانزده هستند.»