Đảng lại điều chuyển loạt nhân sự cấp cao: Bình thường hay bất thường?

Khi ông Đỗ Thanh Bình rời Cần Thơ ra Hà Nội làm lãnh đạo Bộ Nội vụ hồi tháng 9/2025, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng được điều về kế nhiệm chiếc ghế Bí thư Thành ủy thành phố được coi là thủ phủ miền Tây.

Hơn 300 ngày sau, ông Tùng lại phải nhường lại chức vụ này lại cho ông Bình, lúc này vừa rời thủ đô để về ngồi lại chiếc ghế cũ – Bí thư Thành ủy Thành phố Cần Thơ, theo một quyết định được Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc công bố vào chiều ngày 25/7/2026.

Ông Tùng, vào sáng 25/7, đã được ông Ngọc trao quyết định làm Bí thư Tỉnh ủy An Giang, vốn là địa phương sáp nhập từ Kiên Giang và An Giang.

Những quyết định nhân sự về lãnh đạo của hai địa phương ở Đồng bằng Sông Cửu Long này cho thấy những thay đổi đáng chú ý trong bộ máy lãnh đạo của Đảng trong chính sách luân chuyển cán bộ.

Điều đó cũng đánh dấu việc một bộ trưởng trong chính phủ của Thủ tướng Lê Minh Hưng đã rời nội các chỉ sau một thời gian ngắn.

Liệu đây chỉ là những bước luân chuyển nhân sự lãnh đạo theo thông lệ, hay là các cuộc thay thế mang tính chọn lọc trong bối cảnh Đảng và Nhà nước Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa các chỉ tiêu KPI vào làm tiêu chí đánh giá hiệu quả cán bộ?

Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, An Giang đã có những thay đổi nhân sự đáng chú ý.

Mới nhất là ông Lê Quang Tùng, quê ở Hà Tĩnh, từ Cần Thơ được điều động qua.

Ông Tùng từng được cộng đồng mạng xã hội nhớ đến khi còn là Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội tỏ ra lúng túng trong việc đọc dãy số 20.695.100.980.000 đồng trước Quốc hội.

Trước đó, vào ngày 14/7, Trung tướng Đinh Văn Nơi, Cục trưởng An ninh Chính trị nội bộ, rời Bộ Công an, để nhậm chức Phó Bí thư Tỉnh ủy An Giang, đồng thời là Bí thư Đặc khu Phú Quốc.

Đến ngày 21/7, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Tiến Hải đã được Thủ tướng Lê Minh Hưng ký quyết định điều ra Hà Nội giữ chức Quyền Bộ trưởng Nội vụ, thay cho ông Đỗ Thanh Bình.

Để trở thành Bộ trưởng Nội vụ, ông Hải cần phải được Quốc hội phê chuẩn trong kỳ họp sắp tới.

Trong hơn 300 ngày, ông Đỗ Thanh Bình đã trải qua ba chức vụ.

Tháng 9/2025, khi được điều ra Hà Nội giữ chức Thứ trưởng Thường trực Bộ Nội vụ, ông đang là Bí thư Thành ủy Cần Thơ, chức vụ ông nắm giữ từ tháng 1/2025.

Một tháng sau, vào cuối tháng Mười, ông được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Nội vụ, thay cho bà Phạm Thị Thanh Trà lúc này đã trở thành phó Thủ tướng.

Tháng 4/2026, ông Bình tiếp tục được Quốc hội phê chuẩn làm người đứng đầu Bộ Nội vụ, cơ quan chịu trách nhiệm chính về cuộc "cách mạng tinh gọn" và chịu trách nhiệm về sự hiệu quả trong vận hành của chính quyền hai cấp.

Lần này, trở lại Cần Thơ, ông Bình, theo báo Tuổi Trẻ, ông mang rất nhiều cảm xúc, "vừa quen thuộc vừa gần gũi" , nhưng cũng đầy "trăn trở", hứa rằng sẽ làm việc công tâm, lắng nghe nhiều hơn, quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện, đồng thời "nói đi đôi với làm, nói ít làm nhiều, làm đến cùng".

Nhưng việc rời Hà Nội của ông Đỗ Thanh Bình cũng đánh dấu một dấu mốc khác: bộ trưởng đầu tiên rời nội các của Thủ tướng Lê Minh Hưng.

Thủ tướng Hưng, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ vào ngày 4/7, nói rằng Đảng ủy Chính phủ sẽ trao đổi với Ban Tổ chức Trung ương trong việc sắp xếp lại cán bộ trong thời gian tới, điều mà ông Hưng nói là tuân thủ theo đúng kết luận của Bộ Chính trị.

Bộ Chính trị, cơ quan hoạch định chính sách quyền lực nhất của Đảng, hồi tháng 10/2025, đã ban hành kết luận về đánh giá, xếp loại cán bộ lãnh đạo theo định kỳ hàng quý và hàng năm.

Tháng 5/2026, Ban Tổ chức Trung ương đã ra một hướng dẫn đánh giá định kỳ hàng quý, với một số tiêu chí định lượng, với quy trình năm bước cùng bốn mức đánh giá xếp loại, từ xuất sắc đến không hoàn thành nhiệm vụ.

Ban Tổ chức Trung ương, trong hướng dẫn này, đã yêu cầu các cấp thẩm quyền thực hiện ngay việc thay thế những cán bộ có kết quả đánh giá, xếp loại "không hoàn thành nhiệm vụ" từ 2 quý liên tiếp trở lên.

Vẫn chưa rõ liệu việc sắp xếp lại bộ máy lãnh đạo Bộ Nội vụ có liên quan gì đến việc đánh giá, xếp loại này hay không.

Tuy nhiên, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, trong cuộc làm việc với TP HCM ngày 13/6, đã đề cập đến chuyện thay thế ngay cán bộ nếu các quý liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ, không đáp ứng yêu cầu công việc, dù chưa đến mức phải xử lý kỷ luật.

"Thời gian không có nhiều, chúng ta không thể chờ đến hết năm, giữa nhiệm kỳ hay cuối nhiệm kỳ", Thủ tướng Hưng nói.

Không chỉ điều chuyển các cán bộ Bộ Nội vụ cũng như hai địa phương An Giang và Cần Thơ, một loạt nhân sự do Trung ương quản lý cũng đang được luân chuyển và sắp xếp lại.

Ngay khi Hội nghị Trung ương 3, Khóa 14, đang diễn ra, vào ngày 13/7, Đảng đã điều chuyển bốn ủy viên Trung ương, là các cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị quản lý.

Cụ thể, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long Hồ Thị Hoàng Yến được chỉ định làm Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Tây Ninh trong khi Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Tây Ninh được điều về Vĩnh Long nhận chức vụ tương tự.

Chủ tịch UBND Quảng Ngãi được điều ra Hà Nội giữ chức Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND Thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn được điều về Đà Nẵng, để lại chiếc ghế trống và tin đồn về việc ông Nguyễn Minh Triết, con trai út của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ về thay.

Một văn bản lan truyền trên mạng về vấn đề này đã bị chính quyền bác bỏ.

Ông Triết, Ủy viên Dự khuyết Trung ương khóa 14, hiện đang là Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, chức vụ ông giữ từ tháng 10/2021 đến nay.

Hiện Đoàn Thanh niên đang có hai nhân vật nằm trong Ban chấp hành Trung ương, gồm ông Triết, sinh năm 1988, và Bí thư Thứ nhất Bùi Quang Huy, sinh năm 1977.

Hội nghị trung ương 3 diễn ra trong bối cảnh một tin đồn về nhân sự khác: ông Lê Quốc Minh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, sẽ bị thay thế.

Tin đồn này, được một số tài khoản mạng xã hội, loan truyền, liên quan đến việc xử lý những người có trách nhiệm trong vụ án ông Nguyễn Thành Nam và cuốn sách Chuyện với Thanh - Lời kể mới từ ánh sáng.

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Hà Nội cho đến nay đã khởi tố và bắt giam năm người trong vụ án này.

Trong khi đó, một số dư luận trên mạng xã hội tỏ thái độ đòi xử lý nghiêm một số người liên quan, trong đó một số người cho rằng cần phải cách chức, và thay thế tổng biên tập Báo Nhân dân.

Theo những người này, tờ báo của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã không chỉ đăng hai bài giới thiệu cuốn sách Chuyện với Thanh, mà còn "vi phạm" khi cổ xúy cho cuốn tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo Ninh, đồng thời đăng bài khen về Tả quân Lê Văn Duyệt.

Nhưng Hội nghị Trung ương 3 bế mạc, không có bất kỳ thông tin nào về sự thay thế hay luân chuyển này.

Ủy viên Trung ương Đảng Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, đã đáp lại các lời đồn thổi bằng việc đưa các thông tin về Hội nghị Trung ương 3 trên Facebook cá nhân của mình.

Ông vẫn là Tổng Biên tập Báo Nhân dân, đồng thời là Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, cơ quan vừa được Đảng đổi tên từ Ban Tuyên giáo và Dân vận.

Có gì nóng so với nhiệm kỳ khóa 13?

Hội nghị Trung ương 3 diễn ra trong bốn ngày, nhưng ngay từ ngày thứ nhất, Ban chấp hành Trung ương Đảng đã ra thông cáo về việc kỷ luật cách tất cả chức vụ trong Đảng cựu Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang Bùi Văn Hải.

Ông Hải, cựu ủy viên Trung ương khóa 12, giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang từ 2015-2020. Người kế nhiệm của ông Hải, ông Dương Văn Thái, đã bị khởi tố hồi đầu tháng 5/2025 trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Thuận An, và đang chờ ngày hầu tòa.

Trong khi đó, việc kỷ luật ông Hải vẫn chưa được tiết lộ liên quan đến vấn đề nào. Thông báo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương chỉ cho biết ông này đã vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, và vi phạm của ông "gây hậu quả rất nghiêm trọng".

Dường như, không khí của Hội nghị Trung ương 3 khóa 14 không nóng bỏng bằng Hội nghị 3 khóa 13 dưới thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Hội nghị 3, diễn ra vào tháng 7/2021, đã khai trừ ra khỏi Đảng ông Vũ Huy Hoàng, đồng thời cách toàn bộ chức vụ trong Đảng của Bí thư tỉnh ủy Bình Dương Trần Văn Nam.

Hội nghị đó đã mở màn cho một công cuộc chống tham nhũng – thường được gọi là chiến dịch "Đốt lò" – diễn ra với những diễn biến trời long đất lở.

Hơn 30 ủy viên trung ương Đảng khóa 13, trong đó có 7 ủy viên Bộ Chính trị, đã phải chịu các mức kỷ luật, và rời khỏi Ban chấp hành Trung ương.

Trong 5 năm nhiệm kỳ khóa 13, có 174 cán bộ diện Trung ương quản lý đã bị kỷ luật, trong đó 66 người, cả đương chức lẫn nghỉ hưu, bị xử lý hình sự.

Ở khóa 14, sau hai hội nghị bàn về nhân sự lãnh đạo bộ máy, Trung ương Đảng đã khởi động chiến dịch đốt lò bằng việc cách toàn bộ chức vụ trong Đảng của một cựu ủy viên Trung ương khóa 12.

Từ khi được bầu làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng khóa 14 từ tháng 1/2025 đến nay, ông Trần Sỹ Thanh dường như chưa có nhiều việc để làm.

Dẫu vậy, cơ quan được ví là "thanh bảo kiếm" của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, qua 8 kỳ họp, đã kỷ luật một số cán bộ đương chức và về hưu.

Nổi bật trong số đó là việc xử lý các cán bộ liên quan đến Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), hay hai cựu chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp.

Việc Trung ương cách tất cả chức vụ trong Đảng ông Bùi Văn Hải cũng xuất phát từ đề nghị kỷ luật của Ủy ban này.