Maxay Austria gurigii uu ku dhashay Hitler ugu beddeshay saldhig boolis?

Austria ayaa xarun booliis ka furtay gurigii uu ku dhashay Adolf Hitler. Dhismahani wuxuu ku yaallaa magaalada Braunau am Inn ee waqooyiga Austria, taas oo ay ku nool yihiin dad lagu qiyaasay 17,000 oo qof.

Tallaabadan ayaa timid ka dib sannado badan oo dood iyo is-afgaranwaa ka jiray mustaqbalka dhismahaas; kaas oo asal ahaan ahaan jiray goob martida la dejiyo (guesthouse) qarnigii 17-aad, isla markaana uu ku dhashay Hitler—oo ahaa hoggaamiyihii Jarmalka Nazi-ga ahaa—bishii Abriil ee sannadkii 1889-kii.

Dhismaha ayaa si weyn loo dayactiray, muuqaalkiisa dibaddana waa la beddelay, balse sannado badan ayuu caqabad weyn ku ahaa mas'uuliyiinta Austria; kuwaas oo isku dayaya inay ka hortagaan in goobta uu ku dhashay Hitler ay noqoto meel ay ku kulmaan taageerayaasha fikradaha "neo-Nazi"-ga (kooxaha casriga ah ee aaminsan mabda'a Nazi-ga).

Hitler wuxuu ku noolaa guriga lambarkiisu yahay 15 ee ku yaalla Saltsburger Forststadt muddo toddobaadyo kooban ah, ka hor inta aysan qoyskiisu u guurin guri kale oo ku yaalla Braunau—oo ah magaalo ku taal xadka Jarmalka. Waxay magaaladaas si rasmi ah uga guureen markii uu saddex jir ahaa.

Sannadkii 1938-kii, ka dib markii Jarmalka Nazi-ga uu la wareegay maamulka Austria, Hitler ayaa muddo kooban dib ugu laabtay Braunau isagoo ku sii jeeda magaalada Vienna.

Xafladda furitaanka saldhigga booliiska, oo ay goobjoog ka ahaayeen kooxda muusigga ee booliiska, waxaa ka qaybgalay Gerhard Karner, oo ah Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Austria, iyo tiro mas'uuliyiin maxalli ah.

Mudane Karner ayaa sheegay in Austria ay qaadanayso mas'uuliyadda "dhaxalkii foosha xumaa" ee waayihii hore, isagoo intaas ku daray in inkastoo go'aanka ku saabsan mustaqbalka dhismahaas uusan ahayn mid fudud, haddana uu aaminsan yahay in halkaas laga dhigo saldhig booliis ay calaamad u noqon doonto "bog cusub" oo u furmaya dalka.

"Gurigan hadda wuxuu noqon doonaa goob loogu adeego dimuqraadiyadda, sareynta sharciga, amniga, xorriyadda iyo sharafta aadanaha," ayuu yiri.

Intaas ka dib, wadaad Katoolik ah ayaa barakeeyay laba iskutallaab oo la dhigi doono saldhigga booliiska ee cusub.

Muddo tobanaan sano ah, Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Austria ayaa dhismahaas ka kiraysanaysay milkiilihiisii ​​hore, oo ahayd haweeney deegaankaas u dhalatay oo la oran jiray Gerlinde Pommer. Iyagoo bixinaya lacag kiro ah oo sarreysa, mas'uuliyiinta Austria waxay isku dayayeen inay ka hortagaan in dhismahaasi noqdo goob ay booqdaan oo ay ku kulmaan taageerayaasha fikirka midigta-fog iyo kuwa aaminsan mabda'a 'neo-Nazi'-ga.

Dhismaha waxaa lahaa hay'ad samafal oo maxalli ah sannado badan waxaana loo isticmaali jiray xarun maalinle ah iyo aqoon-isweydaarsi loogu talagalay dadka baahiyaha gaarka ah qaba. Laakiin hay'adda samafalka ayaa lagu qasbay inay ka baxdo dhismaha sannadkii 2011 sababtoo ah milkiilaha ayaa ka soo horjeeday qorshayaasha dayactirka. Mulkiiluhu sidoo kale wuxuu si isdaba joog ah u diiday inuu dhismaha ka iibiyo dowladda.

Natiijo ahaan, gurigu wuxuu ahaa mid madhan dhowr sano, halka khilaafaad u dhexeeyay mas'uuliyiinta dowladda iyo milkiilaha uu sii socday muddada lagu wareejinayay.

Sannadkii 2016, baarlamaanka Austria wuxuu ansixiyay sharci u oggolaanaya dowladda inay la wareegto guriga Gerlinde Pommer. Dowladdu waxay siisay 812,000 oo Yuuro magdhow ah beddelka hantida.

Milkiilaha dhismaha ayaa markii dambe dacwad ka gudbiyay dowladda, isagoo ku doodaya in lacag bixinta aysan ku filnayn, laakiin ugu dambeyntii way lumisay kiiska.

Wasiirkii arrimaha gudaha ee Austria, Wolfgang Sobotka, ayaa horay u sheegay in dhismaha la dumiyo, lagana dhiso goob cusub. Soo jeedintan ayaa la mid ahayd qorshe uu horay u soo saaray wakiil ka socday Ruushka oo sheegay inuu jeclaan lahaa inuu guriga iibsado oo uu qarxiyo.

Laakiin fikradda waxay la kulantay mowjado dhaleeceyn ah, iyada oo dad badan ay ku doodeen in guriga la dumiyo ay la mid tahay in la diido Nazi-gii hore ee Austria.

Sannadka 2019, dawladdu waxay ku dhawaaqday qorshayaal ay ugu beddelayso dhismaha saldhig booliis, waxaana EU-da loo qabtay tartan ballaadhan oo loogu talagalay naqshadeeyayaasha inay soo gudbiyaan naqshadahooda.

Malaayiin Yuuro ayaa lagu kharash gareeyay dayactirka dhismahan hore ee jaalaha ah, kaasoo hadda u muuqda mid ka duwan kan hore.

Dhismaha, oo hadda lagu rinjiyeeyay caddaan gudaha iyo dibaddaba, ayaa waxaa ka buuxa geedo dhalaalaya. Jaranjaro qadiimi ah oo wareeg ah iyo dabaqa weyn ayaa sidoo kale la xafiday.

Kormeeraha sare ee bilayska Ludwig Heise ayaa sheegay in uu ku faraxsan yahay in uu ka shaqeeyo "dhismahan weyn ee casriga ah."

"Waxaan haysanaa meelo badan, laakiin marka laga reebo taas, waxay la mid tahay saldhigyada kale ee bilayska ee Austria," ayuu raaciyay.